የኃይል አቅርቦትን ማጠናከር እና የሀብት ፈጠራ በርን መክፈት፡ በመላ ሀገሪቱ ፈጣን የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ ቻርጅ ማድረጊያ ጣቢያዎች ተመረቁ፣ ብሔራዊ ባንክ 140 ሚሊዮን ዶላር አቀረበ፣ አዲሱ የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ መመሪያም ጸደቀ

 

ጥቅምት 21 ቀን 2019 ዓ.ም | አዲስ አበባ

በዚህ ሳምንት በመላው ኢትዮጵያ በህዝባዊ አገልግሎት እና በህጋዊ ማዕቀፎች ዙሪያ የተከናወኑ ዋና ዋና ለውጦች የዜጎችን የዕለት ተዕለት የትራንስፖርት እንቅስቃሴ፣ የንግዱ ማህበረሰብ የሚያደርገውን የውጭ ዕቃዎች ግዥ፣ እንዲሁም ቤተሰቦች እና የዳያስፖራው ማህበረሰብ የሚያካሂዱትን የቁጠባና ሀብት ግንባታ በቀጥታ የሚነኩ ሆነው አልፈዋል። ቅዳሜ ዕለት የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት በስድስት ዋና ዋና የከተማ ኮሪደሮች ውስጥ በአንድ ጊዜ በርካታ ተሽከርካሪዎችን ማስተናገድ የሚችሉ አስራ አንድ ፈጣን የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ (ኢቪ) ቻርጅ ማድረጊያ ጣቢያዎችን መርቆ ለአገልግሎት አብቅቷል። ይህም ወደ አረንጓዴ ትራንስፖርት በሚደረገው ሽግግር ውስጥ አሽከርካሪዎች ሲያጋጥማቸው የነበረውን መጉላላት በእጅጉ የሚያቃልል ነው።

በሳምንቱ መጀመሪያ ላይ ደግሞ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ በገበያው ውስጥ የውጭ ምንዛሬ እጥረትን ለመቅረፍ እና የንግድ እንቅስቃሴን ለማረጋጋት በዕቅዱ መሰረት ተጨማሪ 140 ሚሊዮን የአሜሪካን ዶላር በጨረታ ለንግድ ባንኮች አሰራጭቷል። ከዚህም ባሻገር እጅግ ጉልህ ስፍራ የሚሰጠው የኢትዮጵያ የካፒታል ገበያ ባለስልጣን ይፋ ያደረገው አዲሱ የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ አሰራር መመሪያ ሲሆን፣ ይህም መደበኛ ገቢ ያላቸው ዜጎች እና አነስተኛ ባለሀብቶች ቁጠባቸውን በማሰባሰብ በባለሙያዎች በሚመሩ የኢንቨስትመንት ፈንዶች ውስጥ ተሳታፊ እንዲሆኑ ህጋዊ በር ከፍቷል። የከተማ አሽከርካሪ፣ የውጭ ምንዛሬ የሚጠብቁ የንግድ ድርጅት ባለቤት፣ ወይም አስተማማኝ የሀገር ውስጥ ኢንቨስትመንት አማራጮችን የሚሹ የዳያስፖራ አባል ቢሆኑ እነዚህ ውሳኔዎች አስቸኳይ ትኩረትዎን ይሻሉ።

የሳምንቱ የህዝባዊ አገልግሎት ክንውኖች

ቅዳሜ ጥቅምት 21 ቀን 2019 ዓ.ም የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት በአዲስ አበባ፣ ቢሾፍቱ፣ ሞጆ፣ አዳማ፣ ባቱ እና ሀዋሳ ከተሞች ውስጥ በአንድ ጊዜ 96 የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎችን ቻርጅ ማድረግ የሚያስችሉ አስራ አንድ ዘመናዊ ፈጣን ቻርጅ ማድረጊያ ጣቢያዎችን በይፋ መርቆ አገልግሎት አስጀምሯል [1]። ከእነዚህ ጣቢያዎች መካከል አምስቱ በአዲስ አበባ የሚገኙ ሲሆን፣ በተለይም በሀጫሉ ሁንዴሳ መንገድ ኮሪደር ላይ የተገነባው ማዕከል በአንድ ጊዜ 12 መኪኖችን የማስተናገድ አቅም አለው [1]። በምርቃት ስነ-ስርዓቱ ላይ የተቋሙ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ጌቱ ገረመው እንደገለጹት፣ እነዚህ መሰረተ-ልማቶች ሀገሪቱ በብሔራዊ የኤሌክትሪክ ተንቀሳቃሽነት ስትራቴጂዋ መሰረት እስከ 2022 ዓ.ም (እ.ኤ.አ. 2030) ድረስ ለመገንባት ካቀደቻቸው ከ2,200 በላይ የቻርጅ ማድረጊያ ጣቢያዎች የመጀመሪያው ምዕራፍ ማሳያ ናቸው [1]። የነዳጅ ተሽከርካሪዎች ወደ ሀገር ውስጥ እንዳይገቡ ከተወሰነው ክልከላ ወዲህ የኤሌክትሪክ መኪናዎችን ለገዙ አሽከርካሪዎች ይህ እርምጃ ለረጅም ጊዜ ሲጠበቅ የነበረ እፎይታን ይዞ መጥቷል።

ይሁን እንጂ የህዝቡና የአሽከርካሪዎች ምላሽ አሁንም ጥንቃቄ የተሞላበት ነው። የታክሲ አሽከርካሪዎች እና የግል መኪና ባለቤቶች ከመኖሪያ ቤት ቻርጅ ማድረግ መላቀቃቸውን በደስታ ቢቀበሉትም፣ የትራንስፖርት ማህበራት ግን ከአካባቢው የኃይል መረብ አስተማማኝነት፣ ተደጋጋሚ የኃይል መቆራረጥ እና በስራ መውጫ ሰዓታት ሊፈጠሩ ከሚችሉ ረዣዥም ሰልፎች ጋር ተያይዞ ስጋታቸውን እየገለጹ ይገኛሉ። ተጠቃሚዎች ግልጽ የሆነ የታሪፍ አከፋፈል ስርዓት እንዲዘረጋ እና አሽከርካሪዎች ጣቢያዎች ደርሰው ባዶ እጃቸውን እንዳይመለሱ የቦታዎችን ክፍት መሆን በሞባይል መተግበሪያዎች ማሳወቅ የሚያስችል ቴክኖሎጂ ተግባራዊ እንዲደረግ ጥሪ እያቀረቡ ነው።

በባንክ እና የንግድ ዘርፍ ደግሞ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ማክሰኞ ጥቅምት 17 ቀን 2019 ዓ.ም ባካሄደው 31ኛው የሁለት ሳምንት የውጭ ምንዛሬ ጨረታ 140 ሚሊዮን ዶላር በማዕከላዊ የሰነደ-ሙሌት ዲፖዚተሪ (CSD) የጨረታ ሥርዓት በኩል ለንግድ ባንኮች አቅርቧል [2, 3]። ንግድ ባንኮች አስቸኳይ የንግድ የብድር ሰነዶችን (LC) ለመክፈት ምንዛሬውን የገዙት በአማካይ በ159.70 ብር የገበያ ዋጋ ተመን ነበር [3]። ይህ ጨረታ በበጀት ዓመቱ ሁለተኛ ሩብ ዓመት በስድስት ዙሮች ውስጥ ለገበያ ለማቅረብ ከታቀደው የ840 ሚሊዮን ዶላር አቅርቦት ሁለተኛው ምዕራፍ ሲሆን፣ ዓላማውም ለፋብሪካ ግብዓቶች፣ ለግብርና ማሽነሪዎች እና ለመድሃኒት ግዥዎች በቂ የውጭ ምንዛሬ ማረጋገጥ ነው [2, 3]።

የአምራች ኢንዱስትሪዎች እና ህጋዊ አስመጪዎች የብሔራዊ ባንኩን ግልጽ የጨረታ መርሃ-ግብር ቢያደንቁም፣ ሸማቾችና አነስተኛ የገበያ ነጋዴዎች ግን ቅሬታቸውን እያሰሙ ነው። ነጋዴዎች ምንም እንኳን ከፍተኛ የዶላር መጠን ለባንኮች እየቀረበ ቢሆንም፣ የብር የመግዛት አቅም መዳከም እና የምንዛሬ ዋጋው ከፍ ማለቱ ወደ ሀገር ውስጥ በሚገቡ የምግብ ሸቀጦች፣ አልባሳት እና መለዋወጫዎች ላይ የዋጋ ንረትን እያስከተለ መሆኑን ይናገራሉ። በተጨማሪም የሸማቾች መብት ተሟጋቾች በትልልቅ ኮርፖሬሽኖች እና ድርጅቶች የምንዛሬ ድልድሉ መጠቃለሉን በመተቸት፣ አነስተኛና ጥቃቅን ኢንተርፕራይዞች አሁንም ለስራቸው አስፈላጊ የሆኑ ዕቃዎችን ለማስገባት በቂ የውጭ ምንዛሬ ማግኘት እንዳልቻሉ ይገልጻሉ።

የህግ ማዕዘን (አዳዲስ ህጎች እና መመሪያዎች)

ማክሰኞ ጥቅምት 17 ቀን 2019 ዓ.ም የኢትዮጵያ የካፒታል ገበያ ባለስልጣን አዘጋጅቶ የፌዴራል ፍትህ ሚኒስቴር በይፋ ያጸደቀውና ያስመዘገበው “የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ አሰራር መመሪያ ቁጥር 1150/2019” ስራ ላይ ውሏል [4]። ይህ መመሪያ በኢትዮጵያ ውስጥ የጋራ ፈንዶች (Mutual Funds)፣ የዩኒት ትረስት እና የኢንቨስትመንት ኩባንያዎችን ለማቋቋም፣ ለማስተዳደር እና አክሲዮኖችን ለህዝብ ለመሸጥ የሚያስችሉ አስገዳጅ ደንቦችን ደንግጓል [4]።

በቀላል አነጋገር የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ ማለት በርካታ ግለሰቦች አነስተኛ ገንዘባቸውን በአንድ ላይ በማሰባሰብ ፈቃድ ባላቸው የኢንቨስትመንት ባለሙያዎች አማካኝነት ወደ አንድ ትልቅ የኢንቨስትመንት ፈንድ የሚያስገቡበት አሰራር ነው። ይህ የተሰባሰበ ገንዘብ እንደ የመንግስት የግምጃ ቤት ሰነዶች፣ በአክሲዮን ገበያ የተመዘገቡ ኩባንያዎች፣ የድርጅት ቦንዶች ወይም የንግድ ሪል ስቴቶች ባሉ የተለያዩ አስተማማኝ ንብረቶች ላይ ይውላል። አንድ ተራ ዜጋ ብቻውን ሙሉ ህንጻ መግዛት ወይም ከፍተኛ መነሻ ካፒታል የሚያስፈልጋቸውን አክሲዮኖች መሸመት ባይችልም፣ አነስተኛ ገንዘብ በማዋጣት የፈንዱ ህጋዊ ባለቤት (ሼር ባለቤት) መሆን ይችላል።

በመመሪያ ቁጥር 1150/2019 መሰረት ፈንድ አዘጋጆች እና አስተዳዳሪዎች የባለሀብቶችን ገንዘብ በቀጥታ በእጃቸው መያዝ በጥብቅ የተከለከለ ነው [4]። ሁሉም የፈንዱ ሀብትና ንብረት ራሱን በቻለና ፈቃድ ባለው የፋይናንስ ጠባቂ (በተለምዶ ንግድ ባንክ) ዘንድ እንዲቀመጥ ተደንግጓል፤ ይህም አስተዳዳሪዎች የህዝብን ገንዘብ ያለአግባብ እንዳይጠቀሙ ወይም እንዳያጭበረብሩ ዋስትና ይሰጣል [4]። በተጨማሪም መመሪያው የንብረት ዋጋ ተመን ግልጽ እንዲሆን፣ በየሶስት ወሩ ለባለሀብቶች ሪፖርት እንዲቀርብ፣ የአገልግሎት ክፍያዎች በግልጽ እንዲታወቁ እና ህዝቡን ከኪሳራ ለመጠበቅ አደገኛ የቁማር መሳይ ግብይቶች እንዳይካሄዱ ጥብቅ ገደቦችን አስቀምጧል [4]።

ምንም እንኳን የገበያ ባለሙያዎች ይህንን ህጋዊ እርምጃ የህዝብ ቁጠባን ወደ ሀገር ግንባታ የሚያሸጋግር ድንቅ ምዕራፍ አድርገው ቢያከብሩትም፣ የህግ ምሁራንና የሸማቾች ጠበቆች ግን መመሪያው በጥብቅ ተግባራዊ መሆን እንዳለበት ያሳስባሉ። በህብረተሰቡ ዘንድ ያለው የፋይናንስ ግንዛቤ እጅግ ዝቅተኛ በመሆኑ፣ ጠንካራ ክትትል ካልተደረገ ያልተገባ ጥቅም ፈላጊዎች ተገቢ ያልሆኑ አደገኛ የፈንድ ዕቅዶችን በማቅረብ ጡረተኞችን፣ አርሶ አደሮችን እና የህብረት ስራ ማህበራትን እንዳያጭበረብሩ ስጋታቸውን ገልጸዋል።

ይህ ለርስዎ ምን ትርጉም አለው? (የተፅዕኖ ትንተና)

ለአካባቢው ህዝብ ይህ ለውጥ ተግባራዊ የዕለት ተዕለት ፋይዳ እና አዲስ የፋይናንስ አማራጭ ይዞ መጥቷል። የኤሌክትሪክ ሚኒባስ ታክሲ ተጠቃሚዎች እና የግል ኢቪ መኪና ባለንብረቶች በከተማ ውስጥ እና በአውራ ጎዳናዎች ላይ ፈጣን ቻርጅ ማድረጊያ ጣቢያዎችን በማግኘታቸው፣ ቀደም ሲል በቤት ውስጥ ይወስድ የነበረውን ከስምንት ሰዓት በላይ የቻርጅ ጊዜ በንግድ ጣቢያዎች ከ45 ደቂቃ በታች ማሳጠር ይችላሉ። በሌላ በኩል ደግሞ ወርሃዊ ደሞዝተኞችና አነስተኛ ገቢ ያላቸው ዜጎች ቁጠባቸው በዋጋ ንረት እንዳይበላ በአዲሱ የጋራ ፈንድ ህግ አማካኝነት በየወሩ አነስተኛ ገንዘብ በማዋጣት ገቢ በሚያስገኙ ትልልቅ ኢንቨስትመንቶች ውስጥ የመሳተፍ ታሪካዊ ዕድል አግኝተዋል።ለሀገር ውስጥ የንግድ ድርጅቶች እና ተቋማት ይህ ጥምር ለውጥ ፈጣን የአሰራር ማስተካከያን ይጠይቃል። አስመጪዎች፣ የሎጂስቲክስ ኩባንያዎች እና የአምራች ኢንዱስትሪዎች በየሁለት ሳምንቱ በሚካሄደው የዶላር ጨረታ አማካኝነት በባንክ በኩል የቀረቡ የብድር ሰነዶቻቸው (LC) በፍጥነት ምላሽ እንዲያገኙ መጠበቅ ይችላሉ። በተመሳሳይ ጊዜ ቀጣሪ ድርጅቶች፣ የፋይናንስ ቴክኖሎጂ (ፊንቴክ) ኩባንያዎች እና የህግ አማካሪዎች የሰራተኞችን የጡረታና የቁጠባ ፈንድ በአዲሱ መመሪያ ቁጥር 1150/2019 መሰረት ለማስተዳደርና ከተፈቀደላቸው የፈንድ ጠባቂ ባንኮች ጋር አብሮ ለመስራት ስርዓታቸውን ማዘጋጀት ይጠበቅባቸዋል።

ለዳያስፖራው ማህበረሰብ መመሪያ ቁጥር 1150/2019 ወደ ሀገር ቤት ገንዘብ ልኮ በግል ንግድ ለመሰማራት የሚጠይቀውን ድካምና የቤተሰብ መጉላላት የሚያስቀር ህጋዊና አስተማማኝ በር ከፍቷል። ቀደም ሲል ለግንባታ ወይም ለግል ስራዎች ገንዘብ በመላክ ቅር ያሰኛቸው የዳያስፖራ አባላት አሁን ላይ ፈቃድ ባላቸው የሙያ ፈንድ አስተዳዳሪዎች በሚመሩ እና በአስተማማኝ ባንኮች በሚጠበቁ ፈንዶች ውስጥ ኢንቨስት ማድረግ ይችላሉ። በተጨማሪም ብሔራዊ ባንክ በቋሚነት ዶላር ማቅረቡ በውጭ ሀገር የሚኖሩ ዜጎች በህጋዊ የባንክ መስመር ወደ ሀገር ውስጥ ያስገቡትን ገንዘብና ያገኙትን ትርፍ ወደ ውጭ ለመመለስ (Repatriation) አስተማማኝ ዋስትና ይሰጣቸዋል።

መወሰድ ያለባቸው ተግባራዊ እርምጃዎች፡ እንዴት ዝግጁ መሆን ይቻላል?

የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ ባለቤት ወይም አሽከርካሪ ከሆኑ፣ በአዲስ አበባ–አዳማ–ሀዋሳ መስመር ላይ የተከፈቱትን አስራ አንዱን አዳዲስ ጣቢያዎች መገኛ ቦታዎችን፣ የስራ ሰዓቶቻቸውን እና የሚቀበሏቸውን የዲጂታል ክፍያ መንገዶች አስቀድመው ያረጋግጡ። በተሽከርካሪዎ ውስጥ ተጨማሪ መቀየሪያ ኬብሎችን ይያዙ፤ ረጅም የጉዞ ጉዞ ከማድረግዎ በፊት የጣቢያዎችን የኤሌክትሪክ ዝግጁነት ይከታተሉ፤ እንዲሁም በክልል ከተሞች መካከል በሚጓዙበት ጊዜ የተሽከርካሪዎ ባትሪ ከ20 በመቶ በታች እንዳይወርድ ጥንቃቄ ያድርጉ።

በውጭ ንግድ እና አስመጪነት ላይ የተሰማራችሁ ድርጅት ከሆናችሁ፣ ማክሰኞ ዕለት ከተካሄደው 31ኛው የውጭ ምንዛሬ ጨረታ በኋላ በባንካችሁ የጥበቃ ዝርዝር ውስጥ የደረሳችሁበትን ደረጃ ለማወቅ ወዲያውኑ ቅርንጫፋችሁን አነጋግሩ። የጉምሩክ ሰነዶቻችሁ፣ የታክስ መለያ ቁጥራችሁ እና የታደሱ ፕሮፎርማ ኢንቮይሶቻችሁ የተሟሉ መሆናቸውን አረጋግጡ፤ ይህ ካልሆነ የውጭ ምንዛሬ አቅርቦቱ እያለ በአስተዳደራዊ መዘግየት ምክንያት ዕድሉ ሊያልፋችሁ ይችላል።

የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ ላይ ለመሳተፍ የምትፈልጉ ተራ ቆጣቢዎች፣ የንግድ ሰዎች ወይም የዳያስፖራ አባላት ከሆናችሁ፣ ፈቃድ ለሌላቸው እና ላልተመዘገቡ ግለሰቦችም ሆነ ድርጅቶች ገንዘባችሁን አሳልፋችሁ አትስጡ። ኢንቨስት ከማድረጋችሁ በፊት የድርጅቱ ፈቃድ በኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለስልጣን የተረጋገጠ መሆኑን ይመርምሩ፤ የፈንዱን ይፋዊ የውል ሰነድ (Prospectus) ጠይቃችሁ አንብቡ፤ ሀብቱ በታወቀ ጠባቂ ባንክ ስር መሆኑን አረጋግጡ፤ እንዲሁም የፈንዱ አሰራር ከግል የገንዘብ አቅማችሁና የኪሳራ ስጋት መቋቋም ደረጃችሁ ጋር የሚጣጣም መሆኑን ያመዛዝኑ።

የበለጠ ተፅዕኖ የሚያርፍባቸው የትኞቹ የህብረተሰብ ክፍሎች ናቸው?

የዚህ ሳምንት ለውጦች የበለጠ ጫና እና ዕድል የሚያመጡት ለዕለት ኑሯቸው የኃይል መሙያ ጣቢያዎችን በየቀኑ በሚሹ የከተማ አሽከርካሪዎች፣ የንግድ ታክሲዎች እና የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ የትራንስፖርት ድርጅቶች ላይ ነው። የፋብሪካ ጥሬ ዕቃዎችን፣ የህክምና ቁሳቁሶችን እና የመሰረተ-ልማት ዕቃዎችን የሚያስገቡ ነጋዴዎችም የባንኩን የምንዛሬ ድልድል በቀጥታ የሚጋፈጡ ሲሆን፣ የውጭ ምንዛሬ የማግኘት ዕድላቸው ቢሰፋም የብር የመግዛት አቅም መቀነስ የሚፈጥረውን ከፍተኛ ወጪ መሸከም ይጠበቅባቸዋል። በፋይናንሱ መስክ ደግሞ የንብረት አስተዳዳሪዎች፣ የባንክ ባለሙያዎች፣ የኢንሹራንስ ኩባንያዎች፣ አነስተኛ ቆጣቢ ዜጎች እና የዳያስፖራ አባላት በአዲሱ የጋራ ፈንድ ደንብ በቀጥታ ተጠቃሚ ወይም ተሳታፊ የሚሆኑ ቀዳሚ አካላት ናቸው።

ዳራ እና ቀጣይ የሚጠበቁ ሁነቶች

ኢትዮጵያ ወደ ገበያ መር የምንዛሬ ተመን እና ሁለንተናዊ የማክሮ-ኢኮኖሚ ማሻሻያ መግባቷ ህዝባዊ አገልግሎቶችን፣ የገንዘብ ፖሊሲን እና የንግድ ህጎችን በእጅጉ እየቀየረ ይገኛል። ከዚህ ቀደም የነበረው ሥር የሰደደ የዶላር እጥረት የውጭ ንግድ እንቅስቃሴን ለወራት ያስተጓጉል የነበረ ሲሆን፣ ባንኮች ብቻ የገበያውን ቁጥጥር መያዛቸው ደግሞ ተራው ዜጋ ከባንክ ተቀማጭ እና ከወርቅ ውጭ የዋጋ ንረትን የሚቋቋምበት የኢንቨስትመንት አማራጭ እንዳያገኝ ገድቦት ቆይቷል።

ወደፊት ሲታይ፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ በሁለተኛው ሩብ ዓመት ቃል የገባውን 840 ሚሊዮን ዶላር አቅርቦት ለማሟላት በህዳር እና በታህሳስ 2019 ዓ.ም ውስጥ ተጨማሪ አራት የሁለት ሳምንት የውጭ ምንዛሬ ጨረታዎችን ያካሂዳል ተብሎ ይጠበቃል። በትራንስፖርት ዘርፉም ክልሎችና የከተማ መስተዳድሮች እየጨመረ የመጣውን የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ ቁጥር ለማስተናገድ የግል እና የመንግስት አጋርነትን በመጠቀም ተጨማሪ የቻርጅ ጣቢያዎችን ይገነባሉ። በመጪዎቹ ሳምንታት ውስጥም የካፒታል ገበያ ባለስልጣን የመጀመሪያዎቹን የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ ፈቃዶች መስጠት እንደሚጀምር የሚጠበቅ ሲሆን፣ ይህም የጋራ ፈንዶች በባንክ መስኮቶችና በዲጂታል የሞባይል መተግበሪያዎች አማካኝነት ለህዝብ እንዲቀርቡ ያደርጋል።

የመረጃ ምንጮች

[1] ጥቅምት 21 ቀን 2019 ዓ.ም - የኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት (ኢዜአ) - "በስድስት ከተሞች የተገነቡ 11 ፈጣን የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች ቻርጅ ማድረጊያ ማዕከላት ተመረቁ" - https://www.ena.et/web/eng/w/eng_5482390
[2] ጥቅምት 16 ቀን 2019 ዓ.ም - ቢር ሜትሪክስ (Birr Metrics) - "National Bank to Inject $140 Million into Banking System in Latest FX Auction" - https://birrmetrics.com/national-bank-to-inject-140-million-into-banking-system-in-latest-fx-auction/
[3] ጥቅምት 17 ቀን 2019 ዓ.ም - ስቶክ ማርኬት ኢትዮጵያ / ቢር ሜትሪክስ (StockMarket.et) - "Banks Pay 159.70 Birr per Dollar at National Bank's 31st Dollar Sale" - https://www.stockmarket.et/news/banks-pay-159-70-birr-per-dollar-at-national-bank-31st-sale
[4] ጥቅምት 17 ቀን 2019 ዓ.ም - የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የፍትህ ሚኒስቴር - "የኢትዮጵያ የካፒታል ገበያ ባለስልጣን የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ አሰራር መመሪያ ቁጥር 1150/2019" - https://justice.gov.et/directive-no-1150-2026-collective-investment-schemes/
[5] ጥቅምት 17 ቀን 2019 ዓ.ም - የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የፍትህ ሚኒስቴር - "በፌዴራል መንግሥት ባለቤትነት የተያዙ የልማት ድርጅቶች የሂሳብ ስረዛ አፈፃፀም መመሪያ ቁጥር 1151/2019" - https://justice.gov.et/directive-no-1151-2026-enterprises-write-off/