የኢትዮጵያ ሳምንታዊ የአገልግሎት እና የሕግ ዳሰሳ፡ የጋራ ኢንቨስትመንት አዳዲስ ደንቦች፣ ድንበር ተሻጋሪ የነዳጅ ቧንቧ ስምምነት እና የአገር ውስጥ በረራዎች መቋረጥ

 

መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ.ም. | አዲስ አበባ

የዕለት ተዕለት ኑሮን መምራት፣ የንግድ ድርጅት ማስተዳደር ወይም በውጭ አገር በድካም ያገኙትን ገንዘብ ወደ አገር ቤት መላክ የመንግሥት አገልግሎቶች እና የቁጥጥር ሕጎች የሚወስዱትን አቅጣጫ በንቃት መከታተልን ይጠይቃል። ባለፉት ሰባት ቀናት ውስጥ የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴያችንን የሚነኩ ዋና ዋና ክስተቶች በፋይናንስ፣ በኢነርጂ እና በትራንስፖርት ዘርፎች ተከስተዋል። ረቡዕ ዕለት የፌዴራል ባለሥልጣናት ተራ ዜጎች ገንዘባቸውን በጋራ በማሰባሰብ በጋራ ፈንድ እና በሪል ስቴት ኢንቨስትመንት ትረስት ውስጥ ኢንቨስት እንዲያደርጉ የሚያስችል ወሳኝ መመሪያ መዝግበዋል። ከዚያም ከሃያ አራት ሰዓታት በኋላ ኢትዮጵያ እና ጅቡቲ የአገሪቱን ተጋላጭ የነዳጅ አቅርቦት መስመር ለመጠበቅ የሚያስችል ወሳኝ ድንበር ተሻጋሪ የቧንቧ መስመር ስምምነት ተፈራርመዋል። በተመሳሳይ ወቅት፣ በሰሜናዊ የትራንዚት ማዕከላት በድንገት የተጣለው የአገር ውስጥ በረራ እገዳ እና የትራንስፖርት መስተጓጎል በጉዞ መርሃ-ግብሮች እና በአቅርቦት ሰንሰለቶች ላይ ከፍተኛ መናወጥ ፈጥሯል። አነስተኛ ሱቅ የሚያስተዳድሩ፣ የቤተሰብ ቁጠባን የሚከታተሉ ወይም የአገር ውስጥ የሎጂስቲክስ ሥራዎችን የሚያቅዱ ቢሆኑ፣ እነዚህን ፈጣን ለውጦች መረዳት ንብረትዎን ለመጠበቅ እና ቀጣይ እርምጃዎችዎን በተገቢው መንገድ ለማቀድ ይረዳዎታል።

የዚህ ሳምንት የሕዝብ አገልግሎት ዜናዎች

ረቡዕ መስከረም 13 ቀን 2019 ዓ.ም. ተጀምሮ ወደ ሐሙስ መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም. በተሸጋገረው ውሳኔ፣ ብሔራዊ የአየር መንገዱ የኢትዮጵያ አየር መንገድ አዲስ አበባን ከመቀሌ፣ ከአክሱም፣ ከሽሬ እና ከላሊበላ ጋር የሚያገናኙትን የንግድ መንገደኞች እና የጭነት በረራዎች በድንገተኛ ሁኔታ ማገዱን አስታውቋል። ይህ ያልተጠበቀ የአሠራር ማቆም ውሳኔ የተላለፈው በሰሜናዊ የትራንዚት ኮሪደሮች ውስጥ በፍጥነት እየተባባሰ የመጣውን የፀጥታ ሁኔታ ተከትሎ ነው። በዋና ከተማዋ የሚገኙ የየብስ አውቶቡስ ጣቢያዎች በሰሜኑ መስመር የሚሰሩ የክልል አውቶቡሶች መርሃ-ግብራቸውን በመሰረዛቸው ወይም መስመራቸውን በመቀየራቸው ወዲያውኑ ከፍተኛ ጫና አስተናግደዋል፤ ይህም በርካታ አገር አቋራጭ መንገደኞችን፣ ነጋዴዎችን እና ጎብኚዎችን አስተጓጉሏል። በአዲስ አበባ የሚገኙ የቲኬት ቢሮዎች የትኬት ገንዘብ ተመላሽ የማድረግ እና የመንገድ ቅያሪ ጥያቄዎችን ማስተናገድ የጀመሩ ሲሆን፣ ወደ ክልል ገበያዎች የሚላኩ የንግድ ዕቃዎች ጭነትም ሙሉ በሙሉ እንዲቆም ሆኗል።

በትራንዚት ተርሚናሎች የተፈጠረው የሕዝብ ምላሽ በተቋረጠው የቤተሰብ ጉዞ እና በታገደው የጭነት ፍሰት ምክንያት በተፈጠረ ብስጭት የታጀበ ቢሆንም፣ የአቪዬሽን ዘርፍ ታዛቢዎች ግን የተሳፋሪዎች ደህንነት ፕሮቶኮል ለአየር መንገዱ ምንም ዓይነት አማራጭ እንዳላስቀረ አመልክተዋል። ተቺዎች በበኩላቸው በመጀመሪያዎቹ ሰዓታት የተሰጠው ይፋዊ መረጃ ክፍተት የነበረበት በመሆኑ ይፋዊ የኤምባሲ ማሳሰቢያዎች እና የደንበኞች አገልግሎት መስኮቶች የእገዳውን ስፋት እስካብራሩ ድረስ መንገደኞች አስተማማኝ መረጃ ፍለጋ እንዲንገላቱ ማድረጉን ጠቁመዋል። የዕለት ተዕለት ግንኙነትን ለመጠበቅ ለሚጥሩ ቤተሰቦች ደግሞ፣ በአንዳንድ የሰሜን አካባቢዎች የቴሌኮሙኒኬሽን እና የዲጂታል ባንክ አገልግሎቶች መቆራረጥ በማጋጠሙና በሞባይል ቦርሳ የሚደረጉ ዲጂታል የገንዘብ ዝውውሮች በጊዜያዊነት በመስተጓጎላቸው ችግሩን ይበልጥ አባብሶታል።

                                           

ሐሙስ መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም. የኢትዮጵያን ሥር የሰደደ የፍጆታ አገልግሎቶች እና የኢነርጂ ሎጂስቲክስ ችግር ለመፍታት ትልቅ እርምጃ ተወስዷል። የኢትዮጵያ እና የጅቡቲ ባለሥልጣናት የተጣራ የፔትሮሊየም ምርቶችን በቀጥታ ከጅቡቲው ዳመርጆግ ተርሚናል በምሥራቅ ኢትዮጵያ ወደምትገኘው ደወሌ ለማጓጓዝ የተነደፈ ድንበር ተሻጋሪ የቧንቧ መስመር ፕሮጀክትን ይፋ አድርገዋል። ይህ የጋራ የፍጆታ ፕሮጀክት በኮሪደሩ በሁለቱም ጫፎች ላይ ግዙፍ የነዳጅ ማከማቻ ዴፖዎችን ያካተተ ሲሆን፣ ይህም በጅቡቲው ነባር የሆራይዘን ዴፖ ላይ ለረጅም ጊዜ ሲያጋጥም የነበረውን አስቸጋሪ መጨናነቅ ለማቃለል ታስቦ የተዘጋጀ ነው።

በኢትዮጵያ ከተሞች የሚገኙ ሸማቾች ለወራት ተደጋጋሚ የነዳጅ ሰልፎችን እና የትራንስፖርት ታሪፍ ጭማሪዎችን ሲታገሱ የቆዩ በመሆናቸው፣ ይህ የኢነርጂ ሎጂስቲክስ ስምምነት እንደ መልካም መዋቅራዊ እፎይታ ተወስዷል። የአካባቢው የትራንስፖርት ማኅበራት ስምምነቱ የፓምፕ ነዳጅ እጥረትን እና ያልተገባ የዋጋ ጭማሪን በዘላቂነት የሚከላከል ከለላ መሆኑን ገልጸው አድንቀውታል። በተመሳሳይ ጊዜ፣ የክልሉ የሎጂስቲክስ ተንታኞች ስምምነቱ ትልቅ ተስፋ ያለው ቢሆንም፣ የመስመሩ ግንባታ፣ የፋይናንስ ዝግጅት እና የዴፖዎች ሥራ ማስጀመር በመሬት ላይ ሙሉ በሙሉ እስኪጠናቀቅ ድረስ ተሽከርካሪ አሽከርካሪዎች እና የንግድ ድርጅቶች አሁንም የአጭር ጊዜ የስርጭት ማነቆዎችን መቋቋም እንደሚኖርባቸው በማሳሰብ የተደባለቀ ስሜታቸውን ገልጸዋል።

የሕግ ማዕዘን (አዳዲስ ሕጎች እና መመሪያዎች)

ረቡዕ መስከረም 13 ቀን 2019 ዓ.ም. የኢፌዴሪ ፍትሕ ሚኒስቴር በኢትዮጵያ የካፒታል ገበያ ባለሥልጣን በአዋጅ ቁጥር 1248/2013 ዓ.ም. መሠረት ያወጣውን የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ አሰራር መመሪያ ቁጥር 1150/2019 ዓ.ም. በይፋ አፅድቆ መዝግቦታል። ይህ 227 ገጾች ያሉት የቁጥጥር ሰነድ ተራ ኢትዮጵያውያን ቁጠባቸውን ከተለመደው የንግድ ባንክ ሒሳብ እና ከግል ንብረት ባለቤትነት ባሻገር ኢንቨስት በሚያደርጉበት መንገድ ላይ መሠረታዊ ለውጥ የሚያመጣ ነው።

በቀላል አነጋገር፣ የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ—በተለምዶ ‘ሙቹዋል ፈንድ’ ወይም የተሰባሰበ ፈንድ በመባል የሚታወቀው—ከመቶዎች ወይም ከሺዎች ከሚቆጠሩ ግለሰቦች የሚሰበሰብን ገንዘብ ወደ አንድ ትልቅ የጋራ ካፒታል ያሰባስባል። ተራ ቆጣቢዎች ሙሉ አፓርታማዎችን ብቻቸውን ለመግዛት፣ የመንግሥት የዕዳ ሰነዶችን ለመያዝ ወይም የኩባንያዎችን አክሲዮን በግል ለመምረጥ ከመገደድ ይልቅ፣ በባለሙያዎች በሚተዳደሩ ፈንዶች ውስጥ አነስተኛ እና አቅም የሚፈቅደውን ድርሻ መግዛት ይችላሉ። መመሪያ ቁጥር 1150/2019 ዓ.ም. ለስድስት የፈንድ ዘርፎች ሕጋዊ ማዕቀፍ አዘጋጅቷል፤ እነሱም ለአነስተኛ ስጋት ፈሳሽ ቁጠባ የሚሆኑ የገንዘብ ገበያ ፈንዶች (Money Market Funds)፣ የድርጅት አክሲዮኖች የጋራ ፈንድ፣ የንግድ ቤቶች እና ይዞታዎች የሪል ስቴት ኢንቨስትመንት ፈንድ (REITs)፣ በገበያ የሚነገዱ ፈንዶች (ETFs)፣ አማራጭ የኢንቨስትመንት ፈንዶች እና የልዩ ስያሜ ፈንዶች ናቸው።

በድካም የተገኘ የቤተሰብ ቁጠባ ከማጭበርበር ወይም ከአስተዳደር ጉድለት እንዲጠበቅ፣ መመሪያው ማንኛውም የኢንቨስትመንት ፈንድ ከካፒታል ገበያ ባለሥልጣን ቅድመ ፈቃድ እና ምዝገባ ሳያገኝ ከሕዝብ ገንዘብ ማሰባሰብ እንደማይችል በጥብቅ ይደነግጋል። ከሁሉ በላይ ደግሞ ደንቡ የፈንድ አስተዳዳሪውን እና የፈንዱን ትክክለኛ ገንዘብ ሙሉ በሙሉ ይለያያል። ሁሉም ንብረቶች ፈቃድ ባለው ገለልተኛ ጠባቂ (Custodian)—በተለምዶ ቁጥጥር በሚደረግበት ባንክ—በአስተማማኝ ሁኔታ መያዝ አለባቸው፤ ይህም ፈንድ አቅራቢው በባለሀብቶች ተቀማጭ ገንዘብ እንዳይሰወር ወይም የደንበኞችን ንብረት ከግል ኩባንያው ሒሳብ ጋር እንዳይቀላቅል ያረጋግጣል።

ይህ ለእርስዎ ምን ትርጉም አለው? (የተፅዕኖ ትንተና)

ለአካባቢው ሰፊ ማኅበረሰብ፣ እነዚህ ክስተቶች የፋይናንስ ራስን የመጠበቂያ አማራጮችን የሚከፍቱ ቢሆንም በሌላ በኩል በትራንስፖርት ረገድ ጥንቃቄን ይጠይቃሉ። በኑሮ ውድነት የተጎዱ ተራ አባወራዎች አነስተኛ ቁጠባቸውን ከተለመደው ዝቅተኛ ወለድ ካላቸው የባንክ ሒሳቦች የተሻለ ትርፍ ሊያስገኙ በሚችሉ የገንዘብ ገበያ ፈንዶች ውስጥ ለማስቀመጥ የሚያስችል ሕጋዊ መሣሪያ አግኝተዋል። ሆኖም ግን፣ የዕለት ተዕለት ተጓዦች እና ከክልል ጋር ግንኙነት ያላቸው ቤተሰቦች በድንገተኛ የጉዞ መስተጓጎል እና የአካባቢ የግንኙነት መቆራረጦች ውስጥ ማለፍ ስላለባቸው፣ የጉዞ ዕቅዶቻቸውን ማስተካከል እና የአገር ውስጥ ችግሮችን ለመቋቋም የተወሰነ ጥሬ ገንዘብ በእጃቸው መያዝ ይኖርባቸዋል።

ለአካባቢው የንግድ ድርጅቶች እና የንግድ ተቋማት፣ አዲሱ የካፒታል ገበያ መመሪያ በንግድ ባንኮች ውድ እና ለማግኘት አስቸጋሪ በሆኑ የመያዣ ብድሮች ላይ ብቻ ሳይመሰረቱ የልማት ፈንድ የሚያሰባስቡበትን በር ይከፍታል። ድርጅቶች የአገር ውስጥ ካፒታልን ለመሳብ የኪራይ ይዞታዎቻቸውን ወይም የሥራ ማስኬጃ ካፒታላቸውን ወደ ተዋቀሩ ፈንዶች መቀየር ይችላሉ። በንግድ አቅርቦት ረገድ፣ የዳመርጆግ–ደወሌ የፔትሮሊየም ቧንቧ ስምምነት በመካከለኛ ጊዜ ርካሽ እና አስተማማኝ የትራንስፖርት ታሪፍ እንደሚያመጣ ተስፋ ቢሰጥም፣ የትራንስፖርት ድርጅቶች እና የጭነት አጓጓዦች ግን ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቅ የንብረት መታገድን ለማስቀረት የየብስ ጭነታቸውን ከተለዋዋጭ የሰሜን ትራንዚት መስመሮች በአስቸኳይ ማዞር አለባቸው።

ለውጭ አገር ለሚኖሩ የኢትዮጵያ ዳያስፖራ አባላት፣ መመሪያ ቁጥር 1150/2019 ዓ.ም. የኢንቨስትመንት ካፒታልን ወደ አገር ቤት ለመላክ ለረጅም ጊዜ ሲጠበቅ የነበረ የሕግ ከለላ ይሰጣል። የዳያስፖራ አባላት ገንዘባቸውን መደበኛ ባልሆኑ የቤተሰብ የግንባታ ፕሮጀክቶች ወይም ባልተረጋገጡ አጋርነቶች ላይ ከማዋል ይልቅ፣ አስገዳጅ የፋይናንስ ኦዲት እና ገለልተኛ የባንክ ጥበቃ ባለቸው በይፋ ቁጥጥር በሚደረግባቸው የሪል ስቴት ኢንቨስትመንት ፈንዶች እና የንግድ ፖርትፎሊዮዎች ውስጥ መሳተፍ ይችላሉ። በተመሳሳይ ጊዜ፣ ቤተሰብ ለመጠየቅ ወይም የንግድ ሥራዎችን ለመከታተል የሚመጡ የዳያስፖራ ተጓዦች ወደ ክልል ከመብረራቸው በፊት በአዲስ አበባ በኩል ያሉ የጉዞ መርሃ-ግብሮቻቸውን በጥብቅ ማስተባበር እና የአገር ውስጥ የጉዞ ማሳሰቢያዎችን ማረጋገጥ አለባቸው።

ሊወሰዱ የሚገባቸው ተግባራዊ እርምጃዎች፡ እንዴት መዘጋጀትና መላመድ እንደሚቻል

አዲስ ወደተደነገገው የኢንቨስትመንት ገበያ ለመግባት ካሰቡ፣ ገንዘብዎን የሚጠይቅ ማንኛውም አካል በኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለሥልጣን የተረጋገጠ የጋራ ኢንቨስትመንት ፈንድ ኦፕሬተር ፈቃድ እና የተፈቀደለት ገለልተኛ ንብረት ጠባቂ (Custodian) ያለው መሆኑን በማረጋገጥ ይጀምሩ። መመሪያ ቁጥር 1150/2019 ዓ.ም. ያልተመዘገቡ የፈንድ አቅርቦቶችን ሕገ-ወጥ ስለሚያደርጋቸው፣ ባልተረጋገጡ የጋራ ኢንቨስትመንት ቡድኖች፣ የቴሌግራም ገንዘብ ማሰባሰቢያዎች ወይም ፈቃድ በሌላቸው የሪል ስቴት ማኅበራት ውስጥ በጭራሽ ጥሬ ገንዘብ እንዳይሰጡ ወይም ገንዘብ እንዳያስተላልፉ። የፈንዱን ዝርዝር መግለጫ (Prospectus) አስቀድመው ይጠይቁ፣ የንብረት ክፍፍል ዕቅዱን ይገምግሙ፣ እንዲሁም ካፒታልዎ ወደ ዝቅተኛ ስጋት የገንዘብ ገበያ ፈንድ ወይስ ወደ ከፍተኛ ስጋት የአክሲዮን ፈንድ እየገባ መሆኑን በግልጽ መረዳትዎን ያረጋግጡ።

የአገር ውስጥ ተጓዥ ወይም የጭነት አጓጓዥ ከሆኑ፣ የንግድ አጓጓዦች ሥራ መጀመራቸውን በይፋ እስኪያስታውቁ ድረስ ወደ መቀሌ፣ አክሱም፣ ሽሬ እና ላሊበላ የሚደረጉ የታቀዱ የመንገድ እና የአየር ጉዞዎችን ወዲያውኑ ያቆዩ። ትኬት የቆረጡ ተጓዦች መደበኛ ያልሆኑ የበረራ ስምምነቶችን ከመሞከር ይልቅ፣ የትኬት ጊዜያቸውን ለማራዘም ወይም የገንዘብ ተመላሽ ለማግኘት ወደ ኢትዮጵያ አየር መንገድ የትኬት ማዕከላት ወይም ወደተረጋገጡ ዲጂታል ድጋፍ መስጫዎች መቅረብ አለባቸው። ወሳኝ አቅርቦቶችን የሚያጓጉዙ የሎጂስቲክስ ኩባንያዎች አማራጭ የደቡብ እና የምሥራቅ የመንገድ መስመሮችን እንደገና መገምገም፣ በዋና መንገዶች ላይ የነዳጅ አቅርቦትን ማረጋገጥ፣ እንዲሁም ያልተረጋጋ የሞባይል ኔትወርክ ባለባቸው አካባቢዎች ለሚጓዙ አሽከርካሪዎች ሁለተኛ የግንኙነት አማራጮችን ማዘጋጀት አለባቸው።

ይበልጥ ተፅዕኖ የሚያርፍባቸው እነማን ናቸው?

በዚህ ሳምንት ከወጣው የሕግ ማዕቀፍ በቀጥታ ተጠቃሚ ወይም ተፅዕኖ የሚደርስባቸው የችርቻሮ ባንክ ቆጣቢዎች፣ አነስተኛ የሪል ስቴት ባለሀብቶች እና ተወዳዳሪ የጋራ ፈንዶችን ለማቋቋም ይፋዊ የሕግ መሠረት ያገኙ የሀብት አስተዳዳሪዎች ናቸው። የፋይናንስ አማካሪዎች እና የድርጅት የጡረታ ፈንድ አስተዳዳሪዎች የካፒታል ገበያ ባለሥልጣን ያወጣቸውን ጥብቅ የጥበቃ እና የይፋ የማድረግ ደንቦች ለማሟላት የሕግ ተገዢነታቸውን በፍጥነት ማሻሻል አለባቸው።

በሕዝብ አገልግሎት ረገድ፣ ማዕከላዊቷን ኢትዮጵያን ከሰሜን ክልል ከተሞች ጋር የሚያገናኝ አስቸኳይ የጉዞ ፍላጎት ያላቸው የንግድ መንገደኞች፣ የክልል ነጋዴዎች እና ቤተሰቦች የበረራ እገዳው ቀጥተኛ ሰለባ ሆነዋል። በተጨማሪም፣ ረጅም ርቀት የሚያሽከረክሩ የከባድ መኪና አሽከርካሪዎች፣ የትራንስፖርት ድርጅቶች እና የኢንዱስትሪ ሎጂስቲክስ ሥራ አስኪያጆች ከትራንዚት ለውጦች ጋር ተያይዞ ቀጥተኛ ተፅዕኖ አርፎባቸዋል፤ ምንም እንኳን አዲስ ከተፈረመው የዳመርጆግ–ደወሌ የተጣራ የኢነርጂ ኮሪደር መዋቅራዊ የነዳጅ ዋስትና መሻሻልን ቢጠብቁም።

ማጠቃለያ ዳራ እና ወደፊት ምን ይጠበቃል?

ለዓመታት የኢትዮጵያ ቆጣቢዎች ከዋጋ ግሽበት ጋር ከፍተኛ ትግል ሲያደርጉ ቆይተዋል፤ የቤተሰብ ቁጠባም በአብዛኛው አነስተኛ ወለድ በሚያስገኙ የባንክ ሒሳቦች ወይም አደጋ ባላቸው ሕገ-ወጥ የንብረት ማሰባሰቢያዎች ላይ ብቻ ተወስኖ ቆይቷል። የካፒታል ገበያ አዋጅ ቁጥር 1248/2013 ዓ.ም. መፅደቁ የሕግ ማዕቀፉን የዘረጋ ቢሆንም፣ መመሪያ ቁጥር 1150/2019 ዓ.ም. ግን የሕዝብ ገንዘብ በሕጋዊ ቁጥጥር ሥር በደህንነት እንዲንቀሳቀስ የሚያስችል ትክክለኛ የሥራ ሞተር ሆኖ ያገለግላል። በሚቀጥሉት ሳምንታት የካፒታል ገበያ ባለሥልጣን በይፋ የተመዘገቡ የፈንድ አሰራጭዎችን፣ የፈንድ አስተዳዳሪዎችን እና ጠባቂ ባንኮችን ዝርዝር ይፋ ማድረግ ይጀምራል ተብሎ ይጠበቃል፤ ይህም የአገሪቱን የመጀመሪያ ይፋዊ የጋራ ፈንድ አቅርቦቶች መጀመር ያበስራል።

የአገልግሎት ሎጂስቲክስን በተመለከተ፣ በአንድ የመንገድ መስመር እና በጅቡቲ በተጨናነቀ የባሕር ዳርቻ ነዳጅ ማከማቻ ላይ ብቻ መደገፍ፣ በአካባቢው ግጭቶች ወይም የቴክኒክ ብልሽቶች በተከሰቱ ቁጥር በመላ አገሪቱ ከፍተኛ የአቅርቦት መስተጓጎል ሲፈጥር ቆይቷል። የደወሌ የቧንቧ መስመር ፕሮጀክት ይፋ መሆን የትራንስፖርት አማራጮችን ለማስፋት እና የውጭ ምንዛሪ የትራንዚት ኪሳራዎችን ለመቀነስ የታለመው ሰፊ ስትራቴጂ አካል ነው። በቅርብ ጊዜ ውስጥ የትራንስፖርት እና ሎጂስቲክስ ሚኒስቴር እና የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ ለማከማቻ ተቋማቱ የግዥ ጊዜ ሰሌዳዎችን እና የኮንትራክተሮች ምደባን በዝርዝር ያሳውቃሉ ተብሎ ይጠበቃል፤ በሌላ በኩል ደግሞ የፀጥታ እና የሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣናት የንግድ አየር ክልሉ መቼ በሰላም እንደሚከፈት ለመወሰን የሰሜኑን የበረራ ሁኔታ በየዕለቱ መከታተላቸውን ይቀጥላሉ።

---

ምንጮች

[1] መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም. - The Guardian - Rebel offensive against Ethiopian army stokes fears of return to civil war (በመቀሌ፣ በአክሱም፣ በሽሬ እና በላሊበላ የአገር ውስጥ አውሮፕላን ማረፊያዎች መዘጋታቸውን በተመለከተ) – https://www.theguardian.com/world/2026/sep/24/rebel-offensive-ethiopia-tigray-abiy-ahmed
[2] መስከረም 15 ቀን 2019 ዓ.ም. - United States Embassy in Addis Ababa - Security Alert: Flight Suspensions and Connectivity Reports (ወደ ላሊበላ፣ መቀሌ፣ ሽሬ እና አክሱም የተደረጉ የበረራ እገዳዎችን በተመለከተ) – https://et.usembassy.gov/security-alert-u-s-embassy-addis-ababa-ethiopia-september-25-2026/
[3] መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም. - Addis Standard - Ethiopia, Djibouti announce refined petroleum pipeline linking Damerjog to Dewele – https://addisstandard.com/ethiopia-djibouti-announce-refined-petroleum-pipeline-linking-damerjog-to-dewele/
[4] መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም. - 2Merkato - Ethiopia Registers New Directive Governing Collective Investment Schemes – https://www.2merkato.com/news/state-business/7978-ethiopia-registers-new-directive-governing-collective-investment-schemes
[5] መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም. - Birr Metrics - Ethiopia Approves Directive to Open Capital Market (መመሪያ ቁጥር 1150/2019 ዓ.ም. በፍትሕ ሚኒስቴር መፅደቁን በተመለከተ) – https://birrmetrics.com/ethiopia-approves-directive-to-open-capital-market/
[6] መስከረም 13 ቀን 2019 ዓ.ም. - Ethiopian Capital Market Authority (ECMA) - Directive on Operation of Collective Investment Schemes No. 1150/2026 – https://ecma.gov.et/laws-and-regulation/
[7] መስከረም 15 ቀን 2019 ዓ.ም. - Africanews - Heavy fighting, internet disruption as Ethiopia conflict rages (በሰሜኑ አካባቢዎች የተከሰቱ የቴሌኮሙኒኬሽን መቆራረጦችን በተመለከተ) – https://www.africanews.com/2026/09/25/heavy-fighting-internet-disruption-as-ethiopia-conflict-rages/