በአዲስ አበባ የታዩ ጉልህ ለውጦች፦ ብሔራዊ ባንክ በመቶ ሚሊዮኖች የሚቆጠር የውጭ ምንዛሪ ገበያ ላይ አዋለ፤ ግዙፉ የወርቅ ማጣሪያ ተመረቀ፤ አዲሱ የኢንቨስትመንት ዋስትና ደንብም ሥራ ላይ ዋለ

 

በዜዶ | ጥቅምት 2 ቀን 2019 ዓ.ም | አዲስ አበባ

ያለፉት ሰባት ቀናት በኢትዮጵያ ኢኮኖሚና በመንግሥት አገልግሎት ዘርፍ የህብረተሰቡን የዕለት ተዕለት ኑሮ፣ የሀገር ውስጥ ንግድን እንዲሁም የዲያስፖራውን ኢንቨስትመንት በቀጥታ የሚነኩ በርካታ ወሳኝ ውሳኔዎች የተላለፉባቸው ነበሩ። ማዕከላዊው ባንክ ወደ ባንክ ሥርዓቱ የሚያስገባውን የውጭ ምንዛሪ በከፍተኛ መጠን ማሳደጉን ይፋ ከማድረጉ ጀምሮ፣ በሀገሪቱ ታሪክ የመጀመሪያው የሆነው የከበሩ ማዕድናት ማጣሪያ ፋብሪካ እስከመመረቁና ለከፍተኛ ኢንቨስትመንቶች ሕጋዊ ዋስትና የሚሰጥ ደንብ እስከመጽደቁ ድረስ የንግዱና የአገልግሎቱ መስክ አሠራሮች በፍጥነት እየተለወጡ ይገኛሉ። እነዚህን ለውጦች በሚገባ መገንዘብ እጅግ አስፈላጊ ነው፤ ምክንያቱም በባንክ በኩል የውጭ ምንዛሪ በሚያገኙበት መንገድ፣ ከውጭ የሚገቡ የፍጆታ ዕቃዎች አቅርቦትና የዋጋ ሁኔታ እንዲሁም ወደ ሀገር ቤት በሚልኩት ሀብትና በሚያካሂዱት የረጅም ጊዜ ኢንቨስትመንት የሕግ ከለላ ላይ ቀጥተኛ ተፅዕኖ ስለሚያሳድሩ ነው።

የዚህ ሳምንት የመንግሥት አገልግሎት ዘገባዎች

ሰኞ፣ ጥቅምት 2 ቀን 2019 ዓ.ም የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ በ2019/20 የበጀት ዓመት ሁለተኛው ሩብ ዓመት ውስጥ እስከ 840 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ለንግድ ባንኮች በጨረታ የሚያቀርብበትን የተሻሻለ የውጭ ምንዛሪ የጨረታ መርሃ-ግብር ይፋ አድርጓል [1]። ማክሰኞ ጥቅምት 3 ቀን 2019 ዓ.ም በሚካሄደው የ140 ሚሊዮን ዶላር ጨረታ የሚጀምረው ይህ እርምጃ ካለፈው ሩብ ዓመት ጋር ሲነጻጸር በ68 በመቶ ያህል የጨመረ የውጭ ምንዛሪ አቅርቦት ነው [1]። በዚህም መሠረት የንግድ ባንኮች ሰፋ ያለ የውጭ ምንዛሪ ድርሻ በጨረታ በመግዛት የገቢና ወጪ ንግድ ክፍያዎችን የሚያስተጓጉለውን የፈሳሽ ገንዘብ እጥረት ማቃለል ይችላሉ ተብሏል።

ለተራው ሸማችና ለአነስተኛ ነጋዴዎች ይህ የመንግሥት እርምጃ ለነዳጅ፣ ለመድኃኒትና ለፋብሪካ ጥሬ ዕቃዎች ማስመጫ የተሰለፉ ረጅም የክፍያ ሰነዶችን (LC) በፍጥነት ለማስተናገድ ያለመ ነው። ከባንክ የውጭ ምንዛሪ ፈቃድ ለማግኘት ለወራት የተጠባበቁ አስመጪዎች አሁን ላይ በአካባቢያቸው ባሉ ቅርንጫፎች ፈጣን አገልግሎት ያገኛሉ ተብሎ ይጠበቃል። ይሁን እንጂ የአገር ውስጥ የሸማቾች መብት ተሟጋቾችና አነስተኛ ነጋዴዎች ስጋታቸውን ገልጸዋል፤ የውጭ ምንዛሪ አቅርቦቱ ቢጨምርም ባንኮች ቅድሚያውን ለትልልቅ ኮርፖሬሽኖች ሊሰጡ ስለሚችሉ፣ በየመንደሩ ባሉ ገበያዎች ላይ የሚታየው የዋጋ ንረት በአጭር ጊዜ ላይቀንስ ይችላል ሲሉ ጥርጣሬያቸውን ያነሳሉ።

ከዚህ ሁለት ቀናት ቀደም ብሎ፣ ቅዳሜ፣ መስከረም 30 ቀን 2019 ዓ.ም መንግሥት በአዲስ አበባ ቦሌ ለሚ ልዩ የኢኮኖሚ ዞን ውስጥ የተገነባውን የመጀመሪያውን መጠነ-ሰፊ የከበሩ ማዕድናትና የወርቅ ማጣሪያ ፋብሪካ በይፋ መርቋል [2]። መንግሥታዊው የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ የ51 በመቶ እንዲሁም ሳም ፕሬሺየስ ሜታልስ (Sam Precious Metals) የተባለው ኩባንያ የ49 በመቶ ድርሻ በያዙበት የጋራ ሽርክና የተገነባው ይሄው ማጣሪያ፣ በዓመት ከ600 ቶን በላይ የከበሩ ማዕድናትን የማጣራት አቅም አለው [2]። ይህም ማዕድናትን ጥሬነታቸው ሳይለይ ወደ ውጭ ሀገር ከመላክ ይልቅ፣ ጥራታቸው የተረጋገጠ ዓለም አቀፍ የወርቅ ቡሊዮኖች (Bullion) እዚሁ ሀገር ውስጥ እንዲመረቱና እንዲዘጋጁ ያስችላል [2]።

በተግባር ሲታይ ይህ ፋብሪካ ኢትዮጵያን ጥሬ ማዕድን ላኪ ከመሆን ወደ አጣሪ አምራችነት የሚያሸጋግር ሲሆን፣ ቴክኒካዊ የሥራ ዕድልን ከመፍጠሩም ባሻገር በማዕድን ንግዱ ላይ የነበረውን አላስፈላጊ የትርፍ ወጪ ይቀንሳል። የንግዱ ማኅበረሰብ ይህንን እንደ ትልቅ የታሪክ ምዕራፍና የተፈጥሮ ሀብትን እሴት ጨምሮ በመሸጥ ተጨማሪ የውጭ ምንዛሪ የማስገኛ ዕድል አድርጎ ቢቀበለውም፣ በደቡብና በምዕራብ የሀገሪቱ ክፍሎች የሚገኙ የአነስተኛ አምራቾች ማኅበራት ተወካዮች ግን ሌላ ማሳሰቢያ ይሰጣሉ፤ መንግሥት በክልሎች ባሉ የመሰብሰቢያ ጣቢያዎች ላይ ግልጽና ተወዳዳሪ የሆነ የግዢ ዋጋ ካላቀረበ፣ ወርቅ አውጪዎች ዘመናዊ ማጣሪያ ቢኖርም እንኳ ምርታቸውን ለደላሎችና ለኮንትሮባንድ ነጋዴዎች አሳልፈው መስጠታቸውን ሊቀጥሉ ይችላሉ ይላሉ።

የሕግ ጥግ (አዳዲስ ሕጎችና መመሪያዎች)

ቅዳሜ፣ መስከረም 30 ቀን 2019 ዓ.ም የፌዴራል መንግሥት የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር 590/2019 በሚል የወጣውን "ለባለሀብቶች የካሳ ዋስትና ግዴታ ለመግባት የወጣ ደንብ" በይፋ አጽድቋል [3, 4]። በፍትሕ ሚኒስቴር ይፋ የተደረገው ይሄው ደንብ፣ የገንዘብ ሚኒስቴር ሀገራዊ ፋይዳ ላላቸው ቅድሚያ የሚሰጣቸው ፕሮጀክቶች ሕጋዊ አስገዳጅነት ያለው የመንግሥት የካሳ ዋስትና (Sovereign Guarantee) እንዲሰጥ ሥልጣን የሚሰጥ አዲስ ሕጋዊ ማዕቀፍ ፈጥሯል [3, 4]።

በቀላል ቋንቋ ሲገለጽ፣ ይህ የመንግሥት የካሳ ዋስትና ለግል ኢንቨስትመንቶች እንደ ፌዴራል መንግሥት የኢንሹራንስ ዋስትና ሆኖ ያገለግላል። አንድ የሀገር ውስጥ ወይም የውጭ ባለሀብት እንደ ኃይል ማመንጫ፣ የባቡር መሠረተ ልማት ወይም የማምረቻ ኢንዱስትሪ ባሉ ስትራቴጂካዊ መስኮች ላይ ከፍተኛ ሀብት ቢያፈስና፣ ፕሮጀክቱ ያለአግባብ በመንግሥት በመወረሱ፣ ሕገ-ወጥ የፈቃድ መከልከል በማጋጠሙ ወይም ከመንግሥት አገልግሎት ሰጪ ተቋማት ጋር በገባው ውል መጣስ ምክንያት ጉዳት ቢደርስበት፣ የገንዘብ ሚኒስቴር ከፌዴራል መንግሥት ግምጃ ቤት ቀጥታ የካሳ ክፍያ እንዲፈጽም በሕግ ይገደዳል [3, 4]። በሕጉ መሠረት የሚከፈለው ካሳ የተወሰዱ ንብረቶችን ትክክለኛ የገበያ ዋጋ፣ የውል ማቋረጫ ኪሳራዎችንና የተረጋገጡ የሥራ ማስኬጃ ኪሳራዎችን ያካትታል [3, 4]።

ይህንን ዕድል ለማግኘት ፕሮጀክቶቹ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ወይም በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ቦርድ በይፋ "ስትራቴጂካዊ" ተብለው መመደብ አለባቸው [3, 4]። ደንቡ የሕዝብ ገንዘብ አላስፈላጊ አደጋ ውስጥ እንዳይገባ ጥብቅ ገደቦችን አስቀምጧል፤ ከፍተኛውን የካሳ መጠን ይወስናል፣ የቅድመ-ፋይናንስ ስጋት ግምገማ እንዲደረግ ያስገድዳል፣ እንዲሁም ባለሀብቶች የመንግሥት ካሳ ከመጠየቃቸው በፊት በመደበኛው የውል ስምምነት ያሉ የማስታረቂያ መንገዶችን በሙሉ እንዲጠቀሙ ያዛል [3, 4]። ከዚህም በተጨማሪ ባለሀብቱ ማጭበርበር ከፈጸመ፣ ከፍተኛ ቸልተኝነት ካሳየ ወይም ፕሮጀክቱን ጥሎ ከሸሸ ዋስትናው ወዲያውኑ ይሰረዛል [3, 4]።

ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ተቋማትና የኢንቨስትመንት ኩባንያዎች ይህ ደንብ ለግዙፍ ፕሮጀክቶች መተማመኛ የሚሰጥ ነው በሚል ቢያደንቁትም፣ የበጀት ተቆጣጣሪዎችና የሕግ ባለሙያዎች ግን ሥጋታቸውን ያነሳሉ። ተቺዎች እንደሚሉት መንግሥት እንደዚህ ዓይነት ክፍት የካሳ ዋስትና ሲገባ የኢትዮጵያን ግብር ከፋይ ያልታሰበ ከፍተኛ ዕዳ ውስጥ ሊከተው ይችላል፤ ይህም ማለት ደካማ አሠራር ያላቸው የመንግሥት ተቋማት የገቡትን ውል ማክበር ሲሳናቸው፣ የሚሊዮኖች ዶላር ካሳ ከሕዝብ ኪስ እንዲከፈል ሊያደርግ ይችላል በማለት ያስጠነቅቃሉ [3, 4]።

ይህ እርምጃ ለእርስዎ ምን ትርጉም አለው? (የተፅዕኖ ትንተና)

ለአጠቃላይ ሕዝቡ፦ ማዕከላዊ ባንክ የውጭ ምንዛሪ አቅርቦቱን በከፍተኛ መጠን ማሳደጉ እንደ የምግብ ዘይት፣ መድኃኒትና የትራንስፖርት መለዋወጫዎች ባሉ ከውጭ በሚገቡ መሠረታዊ የፍጆታ ዕቃዎች ላይ የሚታየውን ድንገተኛ የዋጋ ጭማሪ ሊያረጋጋ ይችላል [1]። ባንኮች የተመደበውን 840 ሚሊዮን ዶላር በአግባቡና በፍትሐዊነት ካሰራጩት፣ የገበያ አቅርቦቱ ተስተካክሎ በመጪዎቹ ወራት የሚታየውን የዋጋ ግሽበት ያረግበዋል ተብሎ ይታሰባል [1]። በሌላ በኩል በአገር ውስጥ ወርቅ ማጣራት መጀመሩ የሀገሪቱን የውጭ ምንዛሪ ክምችት ስለሚያጠናክር፣ መንግሥት መሠረታዊ የማኅበራዊ አገልግሎቶችንና ድጎማዎችን በተሻለ አቅም እንዲደግፍ በር ይከፍታል [2]።

ለአገር ውስጥ ንግዶችና ተቋማት፦ እነዚህ ለውጦች ሰፊ የንግድ ዕድልን እንዲሁም ጥብቅ የፋይናንስ ዝግጁነትን በአንድነት ያመጣሉ። አስመጪዎችና የንግድ ድርጅቶች የውጭ ምንዛሪ አገልግሎት ለማግኘት ከባንኮቻቸው ጋር የተሻለ የመደራደር አቅም ያገኛሉ፤ እንዲሁም በሎጅስቲክስና በማዕድን ዘርፍ የተሰማሩ አቅራቢዎች ምርታቸውን የሚያቀርቡበት ሰፊ የአገር ውስጥ ገበያ ይፈጠርላቸዋል [1, 2]። በተጨማሪም በመንግሥት መሠረተ ልማት ጨረታዎች ላይ የሚሳተፉ ኩባንያዎች በደንብ ቁጥር 590/2019 መሠረት የመንግሥት ዋስትና እንዲሰጣቸው መጠየቅ ስለሚችሉ፣ ከአገር ውስጥም ሆነ ከውጭ ባንኮች ብድር የሚያገኙበትን ወለድና ወጪ በእጅጉ ይቀንስላቸዋል [3, 4]።

ለዲያስፖራው ማኅበረሰብ፦ በቀጥታ ኢንቨስትመንት ለመሳተፍ ለሚፈልጉ የዳያስፖራ አባላት የኢንቨስትመንት ከባቢው ይበልጥ አስተማማኝና ሥርዓት ያለው እየሆነ መጥቷል። በትልልቅ የኢንዱስትሪ፣ የእርሻ ወይም የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቶች ላይ ኢንቨስት የሚያደርጉ የዲያስፖራ ባለሀብቶች፣ ንብረታቸው በቢሮክራሲ ወይም በፖሊሲ ለውጥ እንዳይወሰድ የሚያስችል ሕጋዊ ከለላ ያገኛሉ [3, 4]። በሌላ በኩልም በውጭ ምንዛሪ ዝውውርና በንግድ ሥራዎች ላይ የተሰማሩ ወገኖች በባንክ በኩል የሚቀርበው የዶላር መጠን በመጨመሩና ይፋዊው የባንክ ምንዛሪ ዋጋ ከገበያው ሁኔታ ጋር ይበልጥ እየተቀራረበ በመምጣቱ፣ መደበኛውን የባንክ ሥርዓት ያለስጋትና በተሻለ ቅልጥፍና መጠቀም ይችላሉ [1]።

መወሰድ ያለባቸው ተግባራዊ እርምጃዎች፦ ዝግጅትና ማስተካከያ

አስመጪዎችና የንግድ ድርጅቶች ወዲያውኑ ወደ ባንኮቻቸው በመሄድ የቆዩ የዕቃ ማዘዣዎቻቸውን (Purchase Orders) መከታተልና ሰነዶቻቸው በሙሉ ከብሔራዊ ባንክ አዳዲስ መመሪያዎች ጋር የተጣጣሙ መሆናቸውን ማረጋገጥ አለባቸው። ከዚህ ማክሰኞ ጀምሮ በየሁለት ሳምንቱ 140 ሚሊዮን ዶላር ወደ ገበያው ስለሚገባ፣ ድርጅቶች በባንክ የጥበቃ ዝርዝር ውስጥ ያላቸውን ቅደም ተከተል ማረጋገጥና የፕሮፎርማ ደረሰኞቻቸው ጊዜያቸው ያላለፈበት እንዲሆን በማድረግ ድልድሉን ሳይዘገዩ ለመጠቀም መዘጋጀት ይኖርባቸዋል [1]።

በኃይል ማመንጨት፣ በማኑፋክቸሪንግ፣ በሎጅስቲክስ ወይም በቴክኖሎጂ ዘርፎች ላይ ከፍተኛ ካፒታል ይዘው ለመግባት የሚያስቡ ባለሀብቶች፣ በደንብ ቁጥር 590/2019 የተቀመጡትን የ"ስትራቴጂካዊ ፕሮጀክት" መስፈርቶች ከሕግ አማካሪዎቻቸው ጋር መመርመር አለባቸው [3, 4]። የንግድ ስምምነቶችን ከመፈረማቸው በፊት፣ ፕሮጀክቱ ለመንግሥት የካሳ ዋስትና የሚያበቃው መሆኑን ከአሁኑ ከኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽንና ከገንዘብ ሚኒስቴር ጋር በመነጋገር ማረጋገጥ ተገቢ ነው።

በባህላዊ መንገድ ማዕድን የሚያወጡ አምራቾች፣ ማኅበራትና የማዕድን ነጋዴዎች አዲስ ከተመረቀው የቦሌ ለሚ የወርቅ ማጣሪያ ጋር ግንኙነት ካላቸው ሕጋዊ የመግዣ ጣቢያዎች ጋር ግንኙነት መፍጠር አለባቸው [2]። ምርትን ለሕገ-ወጥ የክልል ደላሎች ከመስጠት በመውጣት በይፋዊና በተመሰከረላቸው የፍተሻ ጣቢያዎች በኩል ማቅረብ፣ የሕግ ቅጣቶችን ከማስቀረቱም ባሻገር በብሔራዊ ባንክ የታወቀውን ትክክለኛ የገበያ ዋጋ በሙሉ ዋስትና ለማግኘት ይረዳል [2]።

የተቋማት ኃላፊዎችና የፕሮጀክት መሪዎች የውስጥ የሕግ ተገዢነትና የኦዲት አሠራሮቻቸውን ማጠናከር ይገባቸዋል። ምክንያቱም አዲሱ የመንግሥት የዋስትና ማዕቀፍ ባለሀብቱ ሕግ ከጣሰ፣ የአካባቢ ጥበቃ ደንቦችን ካጓደለ ወይም በራሱ ድክመት ሥራ ካቆመ የካሳ ጥያቄውን ውድቅ ስለሚያደርገው፣ በሕግ የተሰጠውን ዋስትና ላለማጣት የአካባቢ ጥበቃና የሥራ ፈቃድ መመሪያዎችን ሙሉ በሙሉ አክብሮ መሥራት የግድ ይላል [3, 4]።

ይበልጥ ተፅዕኖው የሚያርፍባቸው ወገኖች እነማን ናቸው?

የንግድ አስመጪዎችና የኢንዱስትሪ አምራቾች የዚህ ሳምንት ውሳኔዎች ቀጥተኛ ተጠቃሚዎች ናቸው። በመለዋወጫና በጥሬ ዕቃ እጥረት ምክንያት በከፊል ምርት አቁመው የነበሩ ፋብሪካዎች ባንኮች ከጨረታ በሚያገኙት ተጨማሪ የውጭ ምንዛሪ አማካኝነት ሥራቸውን ለማስቀጠል የሚያስችል ግብዓት ማግኘት ይችላሉ [1]።

በኦሮሚያ፣ በቤንሻንጉል ጉሙዝ፣ በጋምቤላና በትግራይ ክልሎች የሚገኙ የማዕድን አውጪዎችና ነጋዴዎች አሠራራቸው ላይ ትልቅ ለውጥ እየመጣ ነው። የቦሌ ለሚ ማጣሪያ መከፈት አጠቃላይ የአገር ውስጥ የወርቅ ንግድ ሰንሰለቱን ወደ መደበኛው የፋብሪካ ሂደት የሚያስገባው በመሆኑ፣ ድንበር ተሻጋሪ ሕገ-ወጥ የማዕድን ዝውውር ላይ ጠንካራ ቁጥጥር እንዲደረግ ምክንያት ይሆናል [2]።

ትልልቅ የመሠረተ ልማት ገንቢዎች፣ የመንግሥትና የግል አጋርነት (PPP) ማኅበራት እንዲሁም የውጭ ቀጥታ ባለሀብቶች በደንብ ቁጥር 590/2019 ቀጥተኛ ተጠቃሚ ይሆናሉ [3, 4]። ቀደም ሲል በኢትዮጵያ ውስጥ በሚካሄዱ ፕሮጀክቶች ላይ በመንግሥት ምክንያት ኪሳራ ይደርሳል በሚል ስጋት ብድር ለመስጠት ያመነቱ የነበሩ ዓለም አቀፍ አበዳሪዎች፣ አሁን በይፋ በሕግ የወጣውን የመንግሥት የካሳ ዋስትና እንደ አስተማማኝ መተማመኛ ሊጠቀሙበት ይችላሉ [3, 4]።

የነበረው ሁኔታና ወደፊት ምን ይጠበቃል?

ከዚህ ቀደም የነበረው ከባድ የውጭ ምንዛሪ እጥረትና የመንግሥት የሕግ ዋስትና አለመኖር የኢትዮጵያን የኢኮኖሚ ዕድገት ሲያስተጓጉል ቆይቷል። ለዓመታት ሀገሪቱ ያልተጣራ ማዕድኗን በቅናሽ ዋጋ ወደ ውጭ ስትልክ የቆየች ሲሆን፣ ትልልቅ የውጭ ፕሮጀክት ባለቤቶችም ይፋዊ የመንግሥት ዋስትና ባለመኖሩ ከዓለም አቀፍ ተቋማት ብድር ለማግኘት ሲቸገሩ ቆይተዋል።

በሚቀጥሉት ሳምንታት ውስጥ መንግሥት በደንብ ቁጥር 590/2019 ሥር ፕሮጀክቶች የሚመረጡበትን ዝርዝር መስፈርቶችና የማመልከቻ ቅጾችን የያዘ ዝርዝር መመሪያ ያወጣል ተብሎ ይጠበቃል [3, 4]። የገንዘብ ሚኒስቴርም ሊከሰቱ ለሚችሉ የካሳ ክፍያዎች መጠባበቂያ የሚሆን ልዩ ሂሳብ እንደሚያቋቁም ይገመታል [3, 4]።

በሌላ በኩል የኢኮኖሚ ተከታታዮች የማክሰኞውን የ140 ሚሊዮን ዶላር የብሔራዊ ባንክ ጨረታ ውጤት በትኩረት ይከታተላሉ [1]። ባንኮች ይህንን ገንዘብ ለማኑፋክቸሪንግና ለአስፈላጊ የፍጆታ ዕቃዎች እኩል ካከፋፈሉት፣ በመጪዎቹ ሳምንታት በአገር ውስጥ የችርቻሮ ገበያዎች ላይ ተጨባጭ የዋጋ መረጋጋት ማየት ሊጀመር ይችላል።

ምንጮች

[1] ጥቅምት 2 ቀን 2019 ዓ.ም - Birr Metrics: NBE Foreign Exchange Auction Programme – https://birrmetrics.com/nbe-foreign-exchange-auction-programme/

[2] መስከረም 30 ቀን 2019 ዓ.ም - Ecofin Agency: Ethiopia Opens Gold Refinery to Process More Gold Locally – https://www.ecofinagency.com/mining/1010-45982-ethiopia-opens-gold-refinery-to-process-more-gold-locally

[3] መስከረም 30 ቀን 2019 ዓ.ም - The Reporter Ethiopia: Ethiopia Authorizes Sovereign Guarantees For Strategic Investors To Boost Bankability – https://www.thereporterethiopia.com/42078/

[4] ጥቅምት 1 ቀን 2019 ዓ.ም - ZenaHub: Ethiopia Authorizes Sovereign Guarantees for Strategic Investors – https://zenahub.org/stories/the-reporter/ethiopia-authorizes-sovereign-guarantees-for-strategic-investors